Τι είναι η Αχαλασία Οισοφάγου

Η Αχαλασία του Οισοφάγου είναι ένα σπάνιο νόσημα των μυικών τοιχωμάτων του οισοφάγου. Οφείλεται στην αδυναμία του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα να χαλαρώσει, με αποτέλεσμα να υπάρχει δυσκολία στην κατάποση και να παραμένουν οι τροφές μέσα στον οισοφάγο για μεγάλο χρονικό  διάστημα.

Τα αίτια της Αχαλασίας Οισοφάγου

Έρευνες δείχνουν, ότι από κάποια άγνωστη αιτία προκαλείται βλάβη στα νεύρα που νευρώνουν τον οισοφάγο, τα οποία ακολούθως καταστρέφονται, με αποτέλεσμα να εκφυλίζεται και όλο το μυικό σύστημα του οισοφάγου.

Σαν συνέπεια αυτού, ο οισοφάγος «παραλύει» και χάνει τον περισταλτισμό του, δηλαδή την ικανότητά του να προωθεί την τροφή στο στομάχι. Παράλληλα, ο κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας παθαίνει ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή βρίσκεται μόνιμα σε σύσπαση, κάνοντας πολύ δύσκολη την δίοδο των τροφών προς το στομάχι. Ο οισοφάγος τότε «σακουλιάζει», διατείνεται προοδευτικά σε μεγάλο βαθμό και κατακρατεί μεγάλες ποσότητες φαγητού μέσα του.

Σύμφωνα με νεότερες μελέτες φαίνεται πώς η καταστροφή του νευρομυικού συστήματος του οισοφάγου οφείλεται σε αυτοάνοσο μηχανισμό, χωρίς να έχει διευκρινισθεί επακριβώς ο μηχανισμός αυτός.

Τι συμπτώματα έχει

Τα κύρια συμπτώματα της νόσου είναι:

  • Η δυσφαγία, δηλαδή η δυσκολία στην κατάποση των τροφών, τόσο στα υγρά όσο και στα στερεά
  • Ο πόνος πίσω από το στέρνο που συχνά μοιάζει με καρδιακό επεισόδιο
  • Η αναγωγή τροφών και η δυσοσμία του στόματος και της αναπνοής, τα οποία οφείλονται στην κατακράτηση των τροφών στον οισοφάγο για πολλές ώρες
  • Επεισόδια πνιγμονής με έντονο βήχα, εάν συμβεί αναγωγή της τροφής κατά την διάρκεια του ύπνου, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν σε πνευμονία από εισρόφηση

Η διάγνωση

Στην αρχή της νόσου, όταν ο οισοφάγος δεν έχει ακόμα διαταθεί, η διάγνωση είναι αρκετά δύσκολη. Είναι όμως πολύ σημαντικό να διαγνωσθεί εγκαίρως πριν συμβούν οι επιπλοκές της Αχαλασίας του Οισοφάγου. Γι αυτό πρέπει να μελετάται από εξειδικευμένη ομάδα με εμπειρία στην παθολογία και στην χειρουργική του οισοφάγου.

Ο διαγνωστικός έλεγχος περιλαμβάνει:

  • Ακτινολογικό έλεγχο με Βάριο

Με το οισοφαγογράφημα με βάριο αναγνωρίζουμε την χαρακτηριστική μορφολογία της Αχαλασίας, δηλαδή διάταση του σώματος του οισοφάγου με ομαλή στένωση του κατώτερου τμήματός του

  • Μανομετρία Οισοφάγου

Είναι η μέτρηση των πιέσεων στο εσωτερικό του οισοφάγου, η οποία επιβεβαιώνει τον σπασμό του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα και την απουσία περισταλτισμού στον υπόλοιπο οισοφάγο

  • Ενδοσκόπηση Οισοφάγου

Η ενδοσκόπηση του οισοφάγου, στα αρχικά στάδια της νόσου, μπορεί να είναι και φυσιολογική. Πρέπει όμως πάντα να γίνεται για να αποκλειστεί το ενδεχόμενο του Καρκίνου του Οισοφάγου, ο οποίος μιμείται τα συμπτώματα της Αχαλασίας

Μια άλλη κατάσταση που μπορεί να μιμηθεί την Αχαλασία του Οισοφάγου είναι η νόσος Chagas. Η νόσος αυτή οφείλεται σε ένα παράσιτο της Κεντρικής και Νοτίου Αμερίκης (Trypanosoma cruzi), το οποίο μπορεί να καταστρέψει το μυικό τοίχωμα σε πολλά σημεία του πεπτικού σωλήνα και στην καρδιά.

Επιπλοκές της Αχαλασίας

Οι πιο συχνές επιπλοκές της νόσου είναι:

  • Απώλεια βάρους εξαιτίας της δυσχέρειας θρέψης
  • Πνευμονία από εισρόφηση, λόγω της παλινδρόμησης τροφών στον λάρυγγα και την τραχεία
  • Οισοφαγίτιδα και έλκη οισοφάγου, καθώς οι τροφές που μένουν στον οισοφάγο αποσυντίθενται και δημιουργούν χρόνια φλεγμονή και διαβρώσεις του βλεννογόνου του οισοφάγου
  • Ο Καρκίνος του Οισοφάγου δεν έχει συσχετισθεί με τη Αχαλασία του Οισοφάγου, όμως πρέπει να γίνεται πλήρης και λεπτομερής έλεγχος σε κάθε περίπτωση Αχαλασίας για τον αποκλεισμό του

Τρόποι αντιμετώπισης

Η Αχαλασία του Οισοφάγου αντιμετωπίζεται σταδιακά, κατ’ αρχήν συντηρητικά και στη συνέχεια χειρουργικά.

Πιο συγκεκριμένα:

  • Φαρμακευτική Αγωγή

Φάρμακα που χαλαρώνουν τον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα, συχνά δίνουν παροδική βελτίωση στα συμπτώματα της νόσου, χωρίς όμως να καθυστερούν ή να ανακόπτουν την εξέλιξή της.

  • Διαστολή του Κατώτερου Οισοφαγικού Σφιγκτήρα

Ένα ειδικό μπαλόνι τοποθετείται εντός του οισοφάγου και διατείνεται βιαίως, ώστε να γίνει μερική ρήξη των μυικών ινών του κατώτερου οισοφάγου και να χαλαρώσει.

Η μέθοδος έχει αποτελέσματα στο 65% περίπου των ασθενών, όμως έχει υψηλά ποσοστά υποτροπής της Αχαλασίας και 5% κίνδυνο να συμβεί ρήξη του οισοφάγου, η οποία είναι μία αρκετά επικίνδυνη επιπλοκή.

  • Χειρουργική αντιμετώπιση

Με Λαπαροσκοπική ή Ρομποτική Μυοτομή Heller

Αποτελεί την πιο αποτελεσματική μέθοδο αντιμετώπισης της Αχαλασίας του Οισοφάγου. Γίνεται διατομή των μυικών ινών του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, ώστε να απελευθερωθεί η δίοδος των τροφών προς το στομάχι.

Είναι επέμβαση ελεγχόμενη που γίνεται με μεγάλη ακρίβεια και λεπτότητα χειρισμών, ώστε να εξασφαλίζεται ότι το εσωτερικό τοίχωμα (βλεννογόνος) του οισοφάγου θα παραμείνει ανέπαφο και άρα θα αποφευχθεί η ρήξη, ένας κίνδυνος αρκετά σοβαρός που υπάρχει στην διαστολή του οισοφάγου.

Η επέμβαση αυτή είναι καλό να γίνεται αμέσως μόλις τεκμηριωθεί η διάγνωση της Αχαλασίας και πριν ο οισοφάγος υποστεί διάταση γεγονός που δεν αναστρέφεται με την επέμβαση. Η επέμβαση της μυοτομής πρέπει πάντα να συμπληρώνεται με επέμβαση που αποτρέπει την παλινδρόμηση υγρών από το στομάχι στον οισοφάγο και η οποία γίνεται στον ίδιο χρόνο, την αντιπαλινδρομική Θολοπλαστική Dorr.

Η Λαπαροσκοπική ή Ρομποτική μέθοδος εξασφαλίζει άριστο μετεγχειρητικό αποτέλεσμα, μικρό χρόνο νοσηλείας, ελάχιστο μετεγχειρητικό πόνο και γρήγορη επάνοδο του ασθενούς στην εργασία του και στις καθημερινές του δραστηριότητες.